Het ovenvisje gedijt het best bij een temperatuur van circa 37 °C. Wordt daarom vooral aangetroffen op warme droge plaatsen, b.v. in de boekenkast of bij de CV.
Zilvervisjes,
ovenvisjes en papiervisjes zijn alledrie ongeveer een centimeter lang, smal
en vleugelloos met drie staartdraden; ze bewegen zich voort als visjes. Hun
leefomstandigheden zijn zeer verschillend; voor een effectieve bestrijding
is het zaak te weten met welk beestje u te maken heeft.
Het zilvervisje en papiervisje zijn egaal van kleur. U kunt het zilvervisje
onderscheiden van het papiervisje aan de hand van de lengte van de antennes.
Het papiervisje heeft lichaamslange antennes; het zilvervisje niet. Het
ovenvisje kunt u herkennen aan zijn gevlekte schubben.
Wanneer ze niet met het blote oog te onderscheiden zijn, kan de leefomgeving
misschien uitkomst bieden.
Zilvervisjes
Zilvervisje leven in een vochtig klimaat; door goede ventilatie kunt u vocht
afvoeren. Laat geen suiker of zetmeel houdende producten rondslingeren, want
daar zijn ze dol op. Een halve aardappel 's avonds in een open plastic zakje
neerleggen is een goede manier om ze te vangen. Zilvervisjes zijn niet
schadelijk; het is niet nodig ze met chemische middelen te bestrijden.
Ovenvisjes
Deze insecten leven het liefst bij hoge (oven) temperaturen. Wanneer ze
levensmiddelen aanvreten kunnen ze bacteriën verspreiden; laat geen eten
rondslingeren. Dicht plinten, kieren en naden en zorg dat de temperaturen in
huis niet te hoog oplopen.
Papiervisjes
Papiervisjes
eten o.a. papier, zijde, zetmeel- en cellulosehoudende producten. Ze
floreren in een Nederlands binnenhuisklimaat; houdt de woning droog en berg
voedsel op. Een plaag bestrijdt u met insecticiden; laat alle buren meedoen;
ze komen anders gewoon weer terug via luchtbuizen en kieren.
Papieretend insect verovert bibliotheken en woonhuizen.
UvA-biologen identificeren nieuw insect in Nederland. Gepubliceerd op zondag 2 juni 2002.
Veel bibliotheken,
archieven en woonhuizen in Nederland worden veroverd door het 'papiervisje',
een papieretend insect. Het diertje vreet gaten in verschillende soorten
papier, zoals fotopapier, en vormt daarmee een gevaar voor archieven en
kunstcollecties. Ongediertebestrijders zagen de nieuwkomer aan voor het
ovenvisje, dat reeds lang in Nederland voorkomt. Biologen van de
Universiteit van Amsterdam ontdekten echter dat het hier gaat om het
papiervisje, dat veel schadelijker en moeilijker te voorkomen is.
Het papiervisje, met de wetenschappelijk naam Ctenolepisma longicaudatum,
behoort tot de primitieve, vleugelloze insectengroep der franjestaarten. Het
is familie van het meer bekende zilvervisje, dat in veel woonhuizen op
vochtige plaatsen voorkomt. De biologen stellen als Nederlandse naam
papiervisje voor, in navolging van de namen voor het ovenvisje en
zilvervisje. Het papiervisje leeft uitsluitend binnenshuis en komt sinds
enkele tientallen jaren ook in Nederland voor. De opmars houdt verband met
het toenemende comfort in gebouwen, waar het moderne binnenhuisklimaat
optimale omstandigheden voor het papiervisje biedt.
De juiste identificatie van het insect is van belang voor bestrijding en
preventie. Over de levensvoorwaarden van het ovenvisje is reeds informatie
te vinden in Nederlandse publicaties uit de negentiende eeuw en de biologie
van het papiervisje is in Australië onderzocht in de dertiger jaren van de
twintigste eeuw. De biologie van beide soorten blijkt belangrijk te
verschillen. Het ovenvisje heeft een optimumtemperatuur van maar liefst 37
°C en werd daardoor slechts bij bakkersovens aangetroffen. Voor het
ovenvisje is verlaging van de temperatuur tot normale waarden een afdoende
bestrijding. Het papiervisje doet het echter prima in het moderne
binnenhuisklimaat en zelfs extreme droogte, koude en warmte worden geruime
tijd verdragen. Ook de voedselvoorkeur verschilt. Meer dan het ovenvisje eet
het papiervisje naast zetmeel- ook cellulosehoudende producten, zoals papier
en kunstzijde. Collecties kunnen wellicht beschermd worden door een duurzaam
droog en koel klimaat zonder plaatselijke afwijkingen. Ook bestrijding met
insecticiden is effectief gebleken.
De franjestaarten vormen een aparte orde van insecten, die gekenmerkt wordt
door drie lange staartdraden. Het papiervisje is met het blote oog van het
ovenvisje te onderscheiden door een egaal donkergrijs schubbenkleed, dat bij
beschadiging vlekkerig kan worden. Naast ovenvisje en papiervisje is er ook
nog het zilvervisje (Lepisma saccharina), die algemeen in huizen voorkomt,
maar alleen op vochtige plekken. Van deze soort onderscheidt het papiervisje
zich door zijn lichaamslange antennes. Het papiervisje leidt een verborgen
bestaan en komt pas tevoorschijn in het donker. Ze worden doorgaans pas
gezien wanneer ze gevangen zijn in gladde, holle voorwerpen waar ze niet
meer uit kunnen komen, zoals emmers, vaatwerk en zelfs lepels.